Kriz Dönemlerinde Kapsayıcı Cinsel Sağlık ve Üreme Sağlığına Erişim İçin Kapasite Güçlendirme Programı
Proje Özeti
Bu proje, depremden etkilenen Adıyaman’da sağlık alanında eğitim gören ve yeni mezun sağlık çalışanlarının cinsel sağlık ve üreme sağlığı (CİSÜS) hizmetlerinde kapsayıcı ve hak temelli muayene pratiklerini geliştirmeyi amaçlamaktadır. Afet sonrası süreçte özellikle kadınlar, genç kızlar, engelli bireyler ve göçmenler; mahremiyet ihlalleri, kültürel bariyerler ve iletişim eksiklikleri nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde ciddi zorluklar yaşamaktadır.
Proje, bu soruna karşılık olarak sağlık çalışanlarını deneyimsel öğrenme yöntemleri (role-play, hikâyeleştirme, oyunlaştırma) ile güçlendirmekte; aynı zamanda açık kaynak bir kılavuz, podcast serisi ve sosyal medya kampanyası ile bilgi üretimini yaygınlaştırmaktadır. Bu yönüyle proje, bireysel kapasite gelişimini sistemik dönüşümle birleştiren çok katmanlı bir müdahale modeli sunmaktadır.
Problem Tanımı
Afet sonrası bölgelerde sağlık hizmetleri yalnızca fiziksel erişim meselesi değildir; aynı zamanda mahremiyet, kültürel duyarlılık ve kapsayıcı iletişim eksikliği ciddi bir yapısal sorun yaratmaktadır.
- Kadınların %20,7’si muayene öncesinde orta, %10,9’u yüksek kaygı yaşamaktadır
- Genç kadınlar, LGBTİ+ bireyler ve göçmenler hizmetlere erişimde sistematik engellerle karşılaşmaktadır
- Çoklu krizler (deprem, ekonomik kriz, göç) bu eşitsizlikleri derinleştirmektedir
Bu durum, koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinin etkinliğini zayıflatmaktadır.
Projenin Amacı ve Hedefleri
Projenin genel amacı; sağlık çalışanlarının kapsayıcı ve hak temelli muayene pratiklerini güçlendirerek CİSÜS hizmetlerinde eşitlikçi bir yaklaşımı yaygınlaştırmaktır.
Projenin spesifik hedefleri aşağıda belirtilmiştir;
- Sağlık çalışanlarının kapsayıcı iletişim becerilerini geliştirmek
- Mahremiyet temelli sağlık hizmeti yaklaşımını yaygınlaştırmak
- Açık kaynak eğitim materyalleri üretmek
- Afet sonrası sağlık hizmetlerinde kapsayıcılığı artırmak
Yaklaşım ve Metodoloji
Proje aşağıda belirtilen üç temel yaklaşım üzerine kuruludur:
İlk olarak; hak temelli yaklaşım ile sağlık hizmetini insan hakkı olarak ele almaktadır.
İkinci olarak, deneyimsel öğrenme ile role-play, drama ve vaka temelli eğitimi ön plana çıkarmaktadır.
Üçüncü olarak; toplum temelli model ile yerel aktörlerle birlikte üretime odaklanmaktadır. Bu yapı, klasik eğitim programlarından farklı olarak davranış değişimi üretmeyi hedeflemektedir.
Faaliyetler
1. Kapasite Güçlendirme Programı
6 modüllük çevrimiçi eğitim gerçekleştirilmiştir. Hak temelli yaklaşım, toplumsal cinsiyet, sağlık iletişimi üzerine odaklanılmıştır.
2. Yüz Yüze Role Play Atölyeleri
2 günlük atölye yapılmıştır. Farklı hasta profilleri üzerinden deneyimsel öğrenme teknikleri uygulanmıştır. Proje kapsamında hazırlanan oyun kartları ile uygulanmıştır.
3. Kapsayıcı Muayene Kılavuzu
Açık kaynak doküman olarak hazırlanmıştır. Literatür taramaları, saha deneyimi ve senaryo bazlı içeriklerle hazırlanmıştır.
4.Yaygınlaştırma Çalışmaları
5 podcast bölümü çekilmiştir. 35 adet sosyal medya içeriği hazırlanmıştır.
Çıktılar
